Samenlevingscontract: afspraken vastleggen als u gaat samenwonen
Gaat u samenwonen? Dan is het verstandig om uw afspraken juridisch vast te leggen in een samenlevingscontract. In Nederland worden samenwonende partners namelijk niet automatisch beschermd door de wet, zoals dat bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap wel het geval is.
Een samenlevingscontract (ook wel samenlevingsovereenkomst) is een notariële akte waarin partners duidelijke afspraken maken over hun gezamenlijke leven. Denk bijvoorbeeld aan afspraken over de woning, kosten van de huishouding, bezittingen, schulden en wat er gebeurt als u uit elkaar gaat of als één van u komt te overlijden.
Bij Abma Schreurs Notarissen helpen wij u graag met het opstellen van een samenlevingscontract dat past bij uw persoonlijke situatie.
Waarom een samenlevingscontract opstellen?
Veel stellen denken dat samenwonen automatisch dezelfde juridische gevolgen heeft als trouwen. Dat is niet zo. Zonder afspraken kunnen er bij overlijden, scheiding of financiële problemen onverwachte situaties ontstaan. Met een notarieel samenlevingscontract kunt u onder andere het volgende regelen:
- de verdeling van de kosten van de huishouding
- wie eigenaar is van bezittingen
- afspraken over de woning
- wat er gebeurt als u uit elkaar gaat
- rechten op partnerpensioen
- fiscale voordelen voor de erfbelasting
Hieronder lichten we een aantal belangrijke onderwerpen toe.
De woning bij samenwonen
Wanneer u samenwoont, betekent dit niet automatisch dat u beiden eigenaar of huurder bent van de woning.
- Bij een huurwoning is degene die het huurcontract heeft ondertekend de officiële huurder.
- Bij een koopwoning staat in de leveringsakte wie de eigenaar is.
Zonder goede afspraken kan het gebeuren dat een partner niet in de woning mag blijven wonen wanneer de andere partner overlijdt. In een samenlevingscontract kunt u bijvoorbeeld regelen:
- dat de partner in de woning mag blijven wonen bij overlijden
- hoe de woonlasten worden verdeeld
- hoe de woning wordt verdeeld als de relatie eindigt
Bezittingen en schulden
Wanneer u samenwoont zonder contract, gelden de gewone eigendomsregels. Dat betekent:
- wat u zelf koopt, blijft van u
- wat u samen koopt, is van u beiden
In de praktijk kan het lastig zijn om later te bewijzen wie eigenaar is van bepaalde spullen. In een samenlevingscontract kunt u daarom duidelijke afspraken maken over:
- eigendom van bezittingen
- verdeling van gezamenlijke aankopen
- financiële bijdragen van beide partners
Ook kan worden vastgelegd hoe wordt omgegaan met schulden en financiële verplichtingen.
Erven bij samenwonen
Veel mensen denken dat partners automatisch van elkaar erven wanneer zij samenwonen. Dit is niet het geval. Als u niets regelt en één van de partners overlijdt:
- erft de partner niet automatisch
- gaan bezittingen naar de wettelijke erfgenamen (bijvoorbeeld ouders of kinderen)
In een samenlevingscontract kunt u wel een verblijvingsbeding opnemen voor gezamenlijke bezittingen. Wilt u dat uw partner ook de rest van uw vermogen erft, dan moet u daarnaast een testament laten opstellen.
Wat gebeurt er als u uit elkaar gaat?
Hoewel niemand daar graag over nadenkt, is het verstandig om ook afspraken te maken voor het geval de relatie eindigt. In een samenlevingscontract kan bijvoorbeeld worden geregeld:
- wie in de woning blijft wonen
- hoe gezamenlijke bezittingen worden verdeeld
- hoe gezamenlijke schulden worden afgewikkeld
Wanneer u kinderen heeft en uit elkaar gaat, moet er bovendien een ouderschapsplan worden opgesteld.
Partnerpensioen en nabestaandenpensioen
Veel pensioenfondsen stellen als voorwaarde dat partners een notarieel samenlevingscontract hebben voordat zij recht hebben op partnerpensioen of nabestaandenpensioen. Als één van u overlijdt, kan de achterblijvende partner dan een maandelijkse uitkering ontvangen van het pensioenfonds van de overledene. Zonder samenlevingscontract bestaat dit recht vaak niet.
Samenlevingscontract met kinderen
Heeft u samen kinderen of heeft één van u al kinderen? Dan is het verstandig om naast een samenlevingscontract ook een testament op te stellen. Zonder testament kan namelijk het volgende gebeuren:
- uw partner erft niets
- uw kind wordt de erfgenaam
Dit kan in de praktijk tot ingewikkelde situaties leiden, bijvoorbeeld wanneer een kind (juridisch) eigenaar wordt van bepaalde bezittingen terwijl de partner achterblijft. Met een testament kunt u ervoor zorgen dat:
- uw partner goed verzorgd achterblijft
- uw kinderen hun erfdeel pas later ontvangen
- uw vermogen op een logische manier wordt verdeeld
Belastingvoordeel bij een samenlevingscontract
Een notarieel samenlevingscontract kan ook fiscale voordelen opleveren. Wanneer partners voldoen aan bepaalde voorwaarden (bijvoorbeeld een notarieel samenlevingscontract en samenwonen gedurende een bepaalde periode), kunnen zij voor de erfbelasting worden aangemerkt als partners. Dat betekent dat de langstlevende partner recht heeft op een hoge vrijstelling voor de erfbelasting (de vrijstelling wordt jaarlijks aangepast door de Belastingdienst). Hierdoor kan in veel gevallen een groot deel van de erfenis belastingvrij worden ontvangen.
Wanneer een samenlevingscontract opstellen?
Het beste moment om een samenlevingscontract te laten maken is voordat of wanneer u gaat samenwonen. Bijvoorbeeld wanneer:
- u samen een woning koopt
- u gaat samenwonen in een huurwoning
- u samen kinderen krijgt
- u financiële afspraken wilt vastleggen
- u uw partner juridisch wilt beschermen
Samenlevingscontract laten opstellen?
Wilt u uw afspraken goed regelen? Bij Abma Schreurs Notarissen zorgen wij er voor dat alles netjes in orde wordt gemaakt. Neem hiervoor contact op met 088 433 43 33 of mail ons via info@abmaschreurs.nl. Wij helpen u graag verder.
