Scheiden: wat moet u juridisch regelen?
Toen u trouwde of een geregistreerd partnerschap aanging, dacht u waarschijnlijk niet aan een scheiding. Toch kan het gebeuren dat een relatie eindigt en u samen besluit uit elkaar te gaan. In zo’n situatie wilt u vaak dat alles zo duidelijk, eerlijk en soepel mogelijk wordt geregeld. Bij een scheiding moeten veel juridische en financiële zaken worden vastgelegd, zoals de verdeling van bezittingen, schulden, de woning, pensioen en eventuele afspraken over kinderen.
De specialisten van Abma Schreurs Notarissen kunnen u hierbij begeleiden en ervoor zorgen dat alle afspraken juridisch goed worden vastgelegd.
Waarom een notaris inschakelen bij een scheiding?
Een notaris kan een belangrijke rol spelen bij het regelen van de praktische en juridische gevolgen van een scheiding. Een notaris:
- is onafhankelijk en onpartijdig en houdt rekening met de belangen van beide partners
- kan door ervaring met gevoelige situaties optreden als bemiddelaar
- heeft uitgebreide kennis van relatievermogensrecht, erfrecht en fiscaal recht
- zorgt dat afspraken juridisch correct worden vastgelegd
- is noodzakelijk wanneer er bijvoorbeeld een woning moet worden verdeeld
Wanneer afspraken in een notariële akte worden vastgelegd, kunnen deze bovendien vaak direct worden uitgevoerd of afgedwongen, wat extra zekerheid geeft.
Scheiden bij huwelijk, geregistreerd partnerschap of samenwonen
De manier waarop een scheiding juridisch wordt geregeld, hangt af van de vorm van uw relatie:
Scheiden na een huwelijk
Wanneer u getrouwd bent, moet een scheiding altijd via de rechter worden geregeld. Daarbij wordt een echtscheidingsconvenant opgesteld waarin alle afspraken staan, zoals:
- de verdeling van bezittingen en schulden
- afspraken over de woning
- alimentatie
- pensioenverdeling
- afspraken over kinderen
De echtscheiding wordt definitief nadat deze is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand.
Beëindigen van een geregistreerd partnerschap
Een geregistreerd partnerschap kan op twee manieren worden beëindigd:
- via de rechter (bij minderjarige kinderen of wanneer er geen overeenstemming is)
- via een notaris of advocaat, als beide partners het eens zijn en er geen minderjarige kinderen zijn
Ook in deze situatie worden de afspraken vastgelegd in een overeenkomst.
Uit elkaar gaan met een samenlevingscontract
Wanneer partners samenwonen en uit elkaar gaan, is er juridisch gezien geen officiële scheiding. Wel moeten afspraken worden gemaakt over bijvoorbeeld:
- de verdeling van bezittingen
- de woning
- gezamenlijke schulden
- eventuele afspraken over kinderen
Wanneer er een samenlevingscontract is opgesteld, staan daarin vaak al regels voor de verdeling bij het beëindigen van de relatie.
De woning verdelen bij scheiding
Wanneer partners samen een woning bezitten, moet bij een scheiding worden bepaald wat er met het huis gebeurt. Mogelijke situaties zijn bijvoorbeeld:
- één partner neemt de woning over
- de woning wordt verkocht
- partners blijven tijdelijk samen eigenaar
Bij een koopwoning moet de eigendom officieel worden aangepast via de notaris, bijvoorbeeld wanneer één van de partners de woning overneemt. Daarnaast moet worden gekeken naar:
- de waarde van de woning
- eventuele overwaarde of restschuld
- de hypotheek en hoofdelijke aansprakelijkheid
Schulden bij een scheiding
Bij een scheiding moeten niet alleen bezittingen worden verdeeld, maar ook schulden:
Hoofdelijk aansprakelijk
Wanneer partners samen een lening of hypotheek hebben afgesloten, zijn zij vaak hoofdelijk aansprakelijk. Dit betekent dat een schuldeiser het volledige bedrag bij één van beide partners kan opeisen. Dit komt bijvoorbeeld vaak voor bij:
- een gezamenlijke hypotheek
- gezamenlijke leningen
Zelfs wanneer partners onderling andere afspraken maken, kan een schuldeiser nog steeds beide partners aanspreken totdat deze officieel akkoord gaat met een wijziging.
Schulden bij gemeenschap van goederen
Als u in gemeenschap van goederen getrouwd bent, worden de schulden in principe gelijk verdeeld bij een scheiding. De gemeenschap van goederen eindigt wanneer het verzoek tot echtscheiding bij de rechtbank wordt ingediend. Schulden die daarna worden gemaakt, zijn meestal voor rekening van degene die ze aangaat.
Huwelijkse voorwaarden en schulden
Wanneer u bent getrouwd op huwelijkse voorwaarden, kan daarin een andere verdeling van bezittingen en schulden zijn vastgelegd. In dat geval gelden de afspraken die eerder bij de notaris zijn gemaakt.
Scheiden met kinderen
Wanneer er kinderen betrokken zijn, is het extra belangrijk om goede afspraken te maken. Ouders blijven namelijk samen verantwoordelijk voor de zorg en opvoeding van hun kinderen.
Bij een scheiding met minderjarige kinderen moet verplicht een ouderschapsplan worden opgesteld. Hierin staan afspraken over bijvoorbeeld:
- waar de kinderen wonen
- de zorg- of omgangsregeling
- kinderalimentatie
- belangrijke beslissingen over opvoeding en onderwijs
Veel ouders kiezen ervoor om hierbij gebruik te maken van mediation, zodat afspraken in overleg worden gemaakt.
Pensioen bij scheiding
Bij een scheiding moeten ook afspraken worden gemaakt over het pensioen dat tijdens het huwelijk of partnerschap is opgebouwd. Volgens de wet geldt meestal:
- het ouderdomspensioen wordt verdeeld tussen beide partners
- het nabestaandenpensioen kan voor de ex-partner blijven bestaan
Het is belangrijk om deze afspraken tijdig te melden bij het pensioenfonds.
Vergeet deze zaken niet bij een scheiding
Bij een scheiding moeten vaak meer zaken worden aangepast dan men in eerste instantie denkt. Denk bijvoorbeeld aan:
- het aanpassen van de begunstigde van een levensverzekering
- het controleren van uw testament
- het wijzigen van een samenlevingscontract of huwelijkse voorwaarden
- het aanpassen van pensioenregelingen
- het uitvoeren van afspraken uit het echtscheidingsconvenant
Door een notaris bij het proces te betrekken, verkleint u de kans dat belangrijke zaken worden vergeten.
Scheiden en alles juridisch goed regelen?
Bij Abma Schreurs Notarissen zorgen wij er voor dat alles netjes in orde wordt gemaakt. Neem hiervoor contact op met 088 433 43 33 of mail ons via info@abmaschreurs.nl. Wij helpen u graag verder.
