Categorie Archief: Geen Categorie

Aankondiging verlaging schenkingsvrijstelling eigen woning per 1 januari 2023

Op dit moment mag er ten behoeve van een aankoop eigen woning (of financiering) een bedrag van € 106.671,00 belastingvrij geschonken worden. In het regeerakkoord van 15 december 2021 is het voornemen opgenomen om deze vrijstelling per 1 januari 2024 volledig te laten vervallen.

Drastisch verlaagd

Voordat het zover is, heeft het kabinet vorige week voorgesteld om de vrijstelling te verlagen van € 106.671,00 naar ± € 27.000,00 per 1 januari 2023. Dit bedrag is gekozen omdat deze vrijstelling daarmee op hetzelfde niveau komt als de eenmalige vrijstelling voor schenkingen van ouders aan hun kinderen.

Nog geen akkoord

Vanzelfsprekend is hiervoor een wetswijziging nodig die nog moet worden goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer. Of en wanneer deze wetswijziging wordt goedgekeurd is nog onzeker. We houden u op de hoogte!

Boete Wanneer Je Geen Energielabel Hebt

Een energielabel laat zien hoe energiezuinig uw woning is. Bij oplevering, verkoop of verhuur van de woning bent u als huiseigenaar verplicht een geldig energielabel te registeren. Eigenaren die geen geldig energielabel hebben geregeld bij verkoop van hun woning lopen het risico hiervoor een boete te krijgen van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT).

Boete op energielabel verhoogd per 1 november

Per 1 november 2021 is de boete verhoogd van € 170,00 naar € 435,00. Deze stijging hangt samen met de hoge kosten voor het energielabel*, de gemiddelde prijs hiervoor is in januari 2021 flink gestegen (van € 7,50 naar € 307,00).

Rechtspersonen die geen energielabel kunnen overhandigen bij de verkoop, kunnen een boete krijgen van 200 procent van € 435,00.

* volgens Vereniging Eigen Huis

Tarieven erfbelasting en schenkbelasting 2021 bekend

Krijgt u een schenking of een erfenis? Dan kan het zijn dat u daar belasting over moet betalen. Of en hoeveel u moet betalen, hangt af van het bedrag dat u ontvangt. Alles over schenkbelasting en erfbelasting is geregeld in de successiewet.

Wat staat er in de successiewet?

De successiewet is een wet waarin de erfbelasting en schenkbelasting worden geregeld. De hoogte van de belasting kan ieder jaar veranderen.

Wanneer is er sprake van een schenking?

Een schenking is iets wat iemand geeft of ontvangt waardoor de ontvanger rijker wordt en de gever armer. Schenken kan op heel veel manieren: je huis te goedkoop verkopen, een geldbedrag, een waardevol goed (schilderij), etc.

Wat heeft schenkbelasting met erfbelasting te maken?

Vaak wordt een schenking gedaan als voorschot op de erfenis. Door schenkingen wordt de erfenis lager en betalen de nabestaanden minder erfbelasting. Wilt u weten of u schenk- of erfbelasting moet betalen en hoe u dat moet doen? Of u belasting moet betalen, hangt ervan af of het bedrag dat u ontvangt hoger dan de vrijstelling is. In onderstaande tabel ziet u de tarieven voor 2021.

Bekijk hier de successiekaart van 2021

Hoe doet u aangifte?

U moet uw aangifte bij de Belastingdienst doen. Voor meer informatie kunt u kijken op:

Tip: Energielabel aanvragen voor 2021

Een energielabel heeft u nodig bij de verkoop en verhuur van uw woning en gaat 10 jaar mee.  Kijk hoe u dit label kunt aanvragen en voor meer informatie op de website van rijksoverheid.

Wat is een energielabel precies?

Een energielabel is een label dat laat zien hoe zuinig iets is. Volgens verschillende Europese richtlijnen moet een energielabel worden meegeleverd bij de verkoop van verschillende producten: een auto, een huis, elektrische apparaten, etc.

Voor een woning geldt dat het energielabel een koper of een huurder in één oogopslag laat zien hoe energiezuinig de woning is. De overheid wil er met dit energielabel voor zorgen dat huiseigenaren energiezuinige maatregelen nemen zoals de installatie van zonnepanelen, goede isolatie of een zuinige cv-ketel. Een energielabel is verplicht bij elke woningoverdracht.

Hoe komt u in 2021 aan een energielabel voor uw woning?

U maakt voor het verkrijgen van een energielabel een afspraak met een vakbekwaam energieadviseur. Deze komt bij u thuis langs om een aantal kenmerken van de woning op te nemen, zoals bijvoorbeeld de afmetingen, de aanwezige isolatie en installaties. Op basis hiervan maakt de adviseur een berekening hoeveel energie er nodig is voor bijvoorbeeld verwarming, warm water, etc. Als hij alles bekeken heeft, ontvangt u een energielabel.

Hoe lang blijft een energielabel geldig?

Een energielabel is 10 jaar geldig.

Hoeveel verschillende klassen zijn er?

Het energielabel voor woningen geeft met de klassen A (groen, zeer zuinig) tot en met G (rood, zeer onzuinig) aan hoe energiezuinig een huis is in vergelijking met soortgelijke huizen.

Blijven de kosten voor een energielabel gelijk of wordt het duurder?

Voor het aanvragen van een energielabel moet een vakbekwaam energieadviseur langskomen. Dit bezoek duurt 1-2 uur. De bepaling van het energielabel is daarom arbeidsintensiever geworden en dit heeft als gevolg dat het label duurder wordt.

Energielabel voorbeeld

Bekijk via deze link een voorbeeld van een energielabel voor een woning.

Belastingrente overlijden gaat weer ‘aan’ op 1 januari 2021

De Belastingdienst rekent voor overlijdens vanaf 1 januari 2021 weer belastingrente als de aangifte erfbelasting te laat wordt ingediend. Vanwege automatiseringsproblemen bij de Belastingdienst werd voor overlijdens vanaf 1 januari 2017 geen belastingrente gerekend bij belastingaanslagen erfbelasting.

Aangiften erfbelasting voor overlijdens in de periode dat de belastingrente ‘uit’ stond, krijgen niet alsnog met belastingrente te maken. Voor overlijdens in de periode van 1 januari 2017 tot en met 31 december 2020 geldt een zogenoemde eerbiedigende werking. Dat wil zeggen dat de belastingrente ‘uit’ blijft. De belastingrente wordt alleen aangezet voor overlijdens vanaf 1 januari 2021. Er wordt alleen belastingrente in rekening gebracht als de aangifte erfbelasting te laat wordt ingediend of als bij de definitieve aanslagregeling wordt afgeweken van de aangifte. Voor het indienen van de aangifte erfbelasting geldt een termijn van 8 maanden na het overlijden. Pas daarna wordt er belastingrente geheven. De Belastingdienst kan dit dus pas vanaf 1 september 2021 weer in rekening brengen.

Achterstanden

De vrijstelling van belastingrente was een gevolg van de vertraagde oplevering van het nieuwe systeem voor schenk- en erfbelastingprocessen van de Belastingdienst. Dat zorgde voor grote achterstanden in de verwerking van aangiften van erfbelasting. Inmiddels heeft de dienst het normale verwerkingsritme weer bereikt. Dat betekent dan gemiddeld 70 procent van de aangiften binnen 3 maanden na ontvangst door de Belastingdienst en 90 procent binnen 6 maanden na ontvangst zijn behandeld.

Verandering wet differentiatie overdrachtsbelasting per 1 januari 2021

Als u een huis koopt, moet u ook overdrachtsbelasting betalen. Hoeveel overdrachtsbelasting u moet betalen, wordt bepaald door een percentage dat berekend wordt over de koopsom plus de eventuele lasten (bijvoorbeeld extra kosten bij een veiling).

Op dit moment betaalt u óf 2% óf 6% overdrachtsbelasting. U betaalt 2% bij de koop van een woning plus de nabijgelegen gronden en u betaalt 6% bij de koop van een bedrijfspand of een stuk grond.

Vanaf 1 januari gaat dit veranderen, er wordt dan onderscheid gemaakt tussen:

  • starters (0%)
  • doorstromers (2%)
  • overige verkrijgers (8%)

Starters

Starters betalen vanaf 1 januari 2021 geen overdrachtsbelasting, zij mogen een beroep doen op de vrijstelling overdrachtsbelasting.

Wat is een starter?

Een starter is een natuurlijk persoon jonger dan 35 jaar die de woning als hoofdverblijf gaat gebruiken én de vrijstelling overdrachtsbelasting nog niet heeft gebruikt. Als hij wél eerder woningeigenaar was, maar géén gebruikt heeft gemaakt van de startersvrijstelling, dan kan hij toch als starter gezien worden. Als een starter gebruik wil maken van de vrijstelling overdrachtsbelasting, zal hij schriftelijk moeten verklaren:

  1. dat hij nog geen gebruik heeft gemaakt van de startersvrijstelling.
  2. dat de woning als hoofdverblijf zal worden gebruikt.

Doorstromers

Doorstromers betalen vanaf 1 januari 2021 2% overdrachtsbelasting. Voor deze groep woningeigenaren verandert het percentage overdrachtsbelasting niet.

Wat is een doorstromer?

Een doorstromer is een natuurlijk persoon die een woning koopt, deze woning als hoofdverblijf gaan gebruiken én boven de 35 jaar is óf eerder gebruik heeft gemaakt van de vrijstelling overdrachtsbelasting. Een doorstromer moet volgens de nieuwe wet een schriftelijke verklaring afleggen dat de woning als hoofdverblijf zal worden gebruikt.

Overige verkrijgers

Overige verkrijgers betalen vanaf 1 januari 2021 8% overdrachtsbelasting. Overige verkrijgers zijn natuurlijke personen die een woning kopen als vakantiewoning of een woning die zal worden gebruikt door anderen (bijvoorbeeld als een ouder een woning voor een kind koopt).

Wat betekent dit nu in de praktijk?

1. Jullie kopen samen een woning

Stel jullie zijn 34 jaar en 39 jaar oud en willen gaan samenwonen in een huis dat door jullie beiden wordt gekocht en jullie worden ieder voor de onverdeelde helft eigenaar. Dan geldt voor één van jullie (34 jaar) de vrijstelling (starter), de ander (39 jaar) heeft geen recht op vrijstelling (doorstromer). Het bedrag dat jullie moeten betalen aan overdrachtsbelasting wordt dan gedeeld door 2. Voor de ene helft geldt de vrijstelling en voor de andere helft geldt het tarief van 2%.

2. Ouders kopen een woning voor hun kind(eren)

Als u als ouder een woning voor uw (studerende) kind(eren) koopt met als doel deze te verhuren aan uw kinderen, bent u als koper een overige verkrijger en betaalt u dus 8% overdrachtsbelasting.

3. U koopt met uw nieuwe partner een woning

Stel u bent beiden al eerder getrouwd geweest en gaat met elkaar samenwonen. De woning koopt u beiden aan, ieder voor de onverdeelde helft en u bent beiden ouder dan 35 jaar. In dat geval wordt u aangemerkt als een doorstromer en betaalt u 2% overdrachtsbelasting.

4. Ik heb een huis gekocht, ben een starter en de levering vindt plaats in december 2020

In dit geval moet er 2% overdrachtsbelasting betaald worden. Dat is best jammer want als u een maand wacht, kunt u een beroep doen op de vrijstelling overdrachtsbelasting en hoeft u niks te betalen.

Kan ik dan de levering gewoon met een maand uitstellen?

Dat kan, maar alleen in overleg met de verkoper. Het kan zijn dat de verkoper het hier niet mee eens is omdat hij ook een huis heeft aangekocht en de opbrengst van het huis nodig heeft voor de aankoop. Ook loopt de hypotheek van de verkoper een maand langer door en heeft hij dus meer kosten.

5. Ik heb een vakantiewoning gekocht en de levering vindt plaats in februari 2021

In dit geval zou het voor het bedrag van de overdrachtsbelasting beter zijn als de levering van de woning nog in 2020 plaats vindt.

Kan dat? Ja, dat kan als u een Groninger akte laat opmaken door de notaris. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een constructie waarbij de onroerende zaak wel al wordt geleverd (onder ontbindende voorwaarden), maar de koopsom nog niet betaald wordt. U wordt op het moment van het tekenen van de akte eigenaar, maar krijgt nog niet de sleutel. Deze ontvangt u wanneer aan alle ontbindende voorwaarden is voldaan (zoals bijvoorbeeld het betalen van de koopsom). Wordt er niet op tijd voldaan aan de ontbindende voorwaarden? Dan vervalt de eigendom van de woning.

U kunt alleen deze maand nog aanvullend belastingvrij schenken

De regels voor belastingvrij schenken aan uw kinderen zijn de afgelopen jaren regelmatig gewijzigd. Vooral de regels voor schenken voor de eigen woning wijzigden vaak: bedragen werden in crisistijd opgeschroefd om de woningmarkt te stimuleren, vervolgens teruggeschroefd omdat de crisis voorbij zou zijn, om vervolgens weer te worden opgehoogd. Hoe zit dat nu eigenlijk precies? En wat kunt u dit jaar nog belastingvrij schenken? Abma Schreurs vertelt u er graag meer over.

Belastingvrij schenken, zo zit het;

Als ouders kunt u uw kinderen, ongeacht hun leeftijd, ieder jaar een bedrag van ruim € 5.000 belastingvrij schenken. Dat bedrag wordt ieder jaar geïndexeerd, in 2018 is het € 5.363. Andere verkrijgers, uw kleinkinderen bijvoorbeeld, kunt u ieder jaar ruim € 2.000 belastingvrij schenken. In 2018 is het geïndexeerde bedrag € 2.147.

Daarnaast kunt u, als uw kinderen tussen 18 en 40 jaar oud zijn, eenmalig een groter bedrag belastingvrij schenken. Mag dit bedrag vrij besteed worden? Dan kunt u in 2018 € 25.731 schenken. Wordt de schenking echter (binnen 3 jaar) besteed aan de eigen woning? Bijvoorbeeld voor aanschaf van een woning, een verbouwing of aflossing? Dan kunt u in 2018 € 100.800 schenken.

Het bedrag van deze laatste schenkingsmogelijkheid is de afgelopen jaren regelmatig gewijzigd:

  • Van januari 2010 tot en met oktober 2013 mocht u ongeveer € 50.000 belastingvrij schenken.
  • Van oktober 2013 tot en met december 2014 werd het bedrag verhoogd tot
    € 100.00.
  • Van januari 2015 tot en met december 2016 werd het weer teruggeschroefd naar
    € 50.000.
  • Per 1 januari 2017 werd het bedrag structureel verhoogd naar ruim € 100.000.

Hoe zit het met schenkingen gedaan in 2015 of 2016?

Nu kan de situatie zich voordoen dat u in 2015 of 2016 een belastingvrije schenking voor de eigen woning heeft gedaan, maar eigenlijk meer had willen of kunnen schenken. In die situatie kunt u dat nu alsnog doen. Maar dan moet u er wel snel bij zijn!

Tot en met 31 december 2018 geldt er in het kader van gelijke behandeling namelijk overgangsrecht. Dit overgangsrecht geldt alléén voor die gevallen waarin in 2015 of 2016 een schenking is gedaan voor de eigen woning van uw kind(eren). U mag dit bedrag voor het einde van dit jaar nog aanvullen met maximaal € 47.198, ongeacht het bedrag dat u eerder schonk. Schenkingen gedaan voor oktober 2013 mogen dus niet worden aangevuld.

Let op: de leeftijdseis geldt ook hier nog steeds! U mag de aanvullende schenking dus alleen doen als uw kind op dit moment nog tussen 18 en 40 jaar oud is. Is dat niet het geval, maar valt zijn of haar partner wel binnen deze leeftijdsgrens? Dan kunt u de schenking alsnog doen.

Schenkingen combineren

Uiteraard mag u de belastingvrije schenking voor de eigen woning en de aanvullende schenking combineren met de jaarlijkse belastingvrije schenking van € 5.363.

Vragen over schenken?

Heeft u vragen over (belastingvrij) schenken? Neem dan gerust contact met ons op of kom alles te weten over schenken.

De eenmanszaak in echtscheiding

Valt de eenmanszaak in de gemeenschap van goederen?

Als echtgenoten gaan scheiden moet de tussen hen bestaande gemeenschap van goederen worden gedeeld. Zo ook het ondernemersvermogen van de eenmanszaak van één van de echtgenoten, mits de eenmanszaak nog bestaat op het moment dat het verzoekschrift tot echtscheiding bij de rechtbank wordt ingediend. Dat moment is de peildatum voor de samenstelling van de gemeenschap van goederen. Alle bestanddelen die de gemeenschap van goederen op dat moment bevat, moeten tussen de echtgenoten worden gedeeld.

Dat is alleen anders als de echtgenoten huwelijkse voorwaarden hebben opgesteld die inhouden dat de eenmanszaak buiten de gemeenschap van goederen blijft en voor hen die trouw(d)en na 1 januari 2018 indien de eenmanszaak reeds bestond voordat het huwelijk werd gesloten. Uiteraard dient dan wel nauwkeurig vastgelegd te worden waar de eenmanszaak uit bestaat. Mocht de eenmanszaak bij huwelijkse voorwaarden zijn uitgesloten, of mocht gehuwd zijn na 1 januari 2018, dan blijft kort gezegd het voorhuwelijkse ondernemersvermogen buiten de gemeenschap. Wel kunnen activa toch tot de gemeenschap gaan behoren als deze met meer dan 50% gemeenschapsgeld worden vervangen. In dat geval ontstaat een vergoedingsrecht van de ondernemer jegens de gemeenschap van goederen.

Als de eenmanszaak in de gemeenschap van goederen is gevallen staat vast dat de activa en passiva tussen de echtgenoten moeten worden gedeeld. Dat kan op verschillende manieren. Zo kan de echtgenoot die de eenmanszaak voert, deze voortzetten onder verplichting de helft van de waarde van de activa – passiva aan de andere echtgenoot betalen. Een andere mogelijkheid is dat de activa en passiva van de eenmanszaak worden verkocht aan derden.

Maar tegen welke waarde?

Peildatum voor de waardering van de bestanddelen van de gemeenschap van goederen is het moment van feitelijke verdeling. Dat is het moment dat bijvoorbeeld de activa en passiva van de eenmanszaak worden verkocht of het moment dat partijen overeenkomen of de rechter bepaalt dat de eenmanszaak aan een van partijen toekomt.

Zolang de activa niet zijn verdeeld, behoren deze tot de ontbonden gemeenschap en delen beide echtgenoten in de waardeontwikkelingen. Voor de passiva geldt dat aansluiting wordt gezocht bij de datum van samenstelling, nu de toe- of afname vanaf die datum alleen kan plaatsvinden door een positief resultaat van de eenmanszaak of een toename van schulden die de echtgenoot na de peildatum creëert.

Een verlies of gerealiseerde winst is niet een last of vrucht van de gemeenschap van goederen. Het resultaat van de periode na indiening van het verzoekschrift tot echtscheiding – peildatum voor de samenstelling – komt voor rekening en risico van de echtgenoot die de eenmanszaak voert. Net als dat bijvoorbeeld het loon van de andere echtgenoot voor diens rekening en risico komt.

Hoe zit het dan met de schulden van de eenmanszaak?

Ook de schulden vallen in de gemeenschap van goederen als niets anders is overeengekomen in huwelijkse voorwaarden. Voor de schulden die bestaan op het moment van indiening van het verzoekschrift tot echtscheiding zijn beide echtgenoten in beginsel voor de helft draagplichtig.

Als een van de echtgenoten meer aflost dan zijn helft, heeft hij het recht om dat wat hij teveel heeft afgelost, terug te vorderen van de andere echtgenoot: een regresrecht.

De onderlinge draagplicht tussen echtgenoten, staat los van de aansprakelijkheid voor de schulden jegens de schuldeisers. Schulden zijn geen goed en kunnen in die zin niet worden verdeeld. Ook kunnen de echtgenoten zelf niet bepalen wie aansprakelijk is voor de schulden, in ieder geval niet zonder instemming van de schuldeiser. Sowieso is de echtgenoot aansprakelijk die de schuld aanging. Daarbij wordt de echtgenoot die tijdens het huwelijk niet aansprakelijk was voor de schuld, dat bij echtscheiding ineens wel en zelfs hoofdelijk. De schuldeiser kan de schuld dus bij ieder van de echtgenoten voor het geheel incasseren. Wel geldt de beperking dat voor de schuld waarvoor de echtgenoot tijdens het huwelijk niet aansprakelijk was maar door echtscheiding wel wordt, slechts mag worden uitgewonnen dat wat de echtgenoot uit hoofde van de verdeling van de gemeenschap van goederen heeft gekregen.

Kortom

Wees je bewust van voorgaande consequenties. Stel het gaat niet goed met de onderneming. Het ging al niet goed, maar het feit dat je verwikkeld bent in een echtscheidingsprocedure, maakt dat niet beter. Toch besluit je de eenmanszaak voort te zetten, als is het maar in de periode dat nog niet duidelijk is hoe de eenmanszaak moet worden gedeeld met je ex-partner. Het verlies komt voor jouw rekening. Terwijl jouw ex wel recht heeft op de helft van de waarde van de activa en passiva: bijvoorbeeld de bedrijfsbus, machines ed. Bovendien hoeft zij slechts de helft van de schulden van de eenmanszaak af te lossen die er waren op het moment dat het verzoekschrift tot echtscheiding werd ingediend.

 

 

WWZ-update: gedeeltelijke compensatie transitievergoeding zieke werknemer

Eliza_Akopova-siteWerkgevers kiezen in deze tijden steeds vaker voor een inhoudsloze instandhouding van de arbeidsovereenkomst met een werknemer die twee jaar of langer arbeidsongeschikt is. Dit ter voorkoming van het moeten betalen van een transitievergoeding. Als het aan de wetgever ligt, komt hierin op korte termijn een belangrijke verandering.

Transitievergoeding

Sinds de invoering van de Wet Werk en Zekerheid (hierna: “WWZ”) is de werkgever aan de werknemer onder omstandigheden een wettelijke transitievergoeding verschuldigd. Dit geldt ook als de werknemer 2 jaar of langer ziek is geweest en de arbeidsovereenkomst op die grond beëindigd wordt. Het doel van de transitievergoeding is immers compensatie voor ontslag. Denkbaar is dan ook dat een zieke werknemer meer behoefte heeft aan die compensatie dan een gezonde werknemer die ontslagen wordt.

Het verschuldigd zijn van een transitievergoeding na een ontslag wegens langdurige arbeidsongeschiktheid wordt door veel werkgevers als onrechtvaardig ervaren. Tijdens de ziekteperiode van twee jaar is immers al het loon aan de werknemer doorbetaald. En de werkgever heeft vaak extra kosten moeten maken in verband met de re-integratie. Om dan te voorkomen dat na twee jaar ziekte, bij de beëindiging van de arbeidsovereenkomst, een transitievergoeding moet worden betaald, houdt de werkgever de arbeidsovereenkomst op papier in stand. Dit heeft zowel voor werkgever als werknemer risico’s en nadelige gevolgen.

Ter voorkoming van deze ongewenste situatie is een wetswijziging noodzakelijk. Hiertoe is onlangs een conceptwetsvoorstel gepubliceerd.

Wat stelt de regering voor?

Volgens het conceptwetsvoorstel blijft de werkgever de wettelijke transitievergoeding na 2 jaar ziekte verschuldigd. Wel wordt voorgesteld om de werkgever vanuit het Algemene Werkloosheidsfonds hiervoor volledig te compenseren. Tegenover deze compensatie staat wel een verhoging van de uniforme premie. Het voorstel houdt verder in dat er geen onderscheid wordt gemaakt naar de aard van het dienstverband (tijdelijk of voor onbepaalde tijd) of de wijze van beëindiging (beëindiging middels een vaststellingsovereenkomst valt hier dus ook onder).

Beperkingen hoogte compensatie

De hoogte van de te compenseren transitievergoeding wordt wel beperkt tot het moment waarop de loondoorbetalingsplicht van de werkgever eindigt. Bovendien zal de compensatie niet meer bedragen dan het bedrag gelijk aan het tijdens ziekte van de werknemer betaalde loon. Tot slot telt de periode voor een eventuele opgelegde loonsanctie niet mee voor de berekening van de hoogte van de compensatie.

Inwerkingtreding

Hebt u reeds afscheid genomen van een zieke werknemer en hebt u daarbij de wettelijke transitievergoeding uitgekeerd? Bewaar in dat geval uw administratie goed! Naar verwachting zal de maatregel met terugwerkende kracht per 1 juli 2015 worden ingevoerd.

Bij ministeriële regeling zullen uitvoeringsregels worden gesteld met betrekking tot de procedure van het aanvragen en toekennen van de compensatie.

Mocht u nog vragen hebben over het voorgaande dan kunt u contact opnemen met Eliza Akopova (e.akopova@abmaschreurs.nl).

Gepubliceerd: 23 november 2016

Erfgenamen beter beschermd door wet BETS?

Maand van de Ondernemer > Blik op de toekomst

Onverwacht mogen meedelen in een erfenis. Meedelen in de spaarcenten van een oudtante. Of: plotseling eigenaar zijn van een vakantiehuisje in Frankrijk. Het klinkt vaak te leuk om waar te zijn.

Het gebeurt namelijk steeds vaker dat de erfenis schulden bevat. Als erfgenaam moet je hierdoor voorzichtig handelen. Aanvaard je de nalatenschap zuiver, dan word je ook met jouw privé vermogen aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap.

De nieuwe Wet bescherming erfgenamen tegen schulden (wet BETS) zorgt er sinds 1 september 2016 voor dat minder snel wordt aangenomen dat jij als erfgenaam de nalatenschap zuiver hebt aanvaard. Ook zorgt deze nieuwe wet er voor dat erfgenamen na een confrontatie met onverwachte schulden alsnog beneficiair kunnen aanvaarden.

Aanvaarden van de nalatenschap

Je hebt als erfgenaam de keuze om een nalatenschap wel of niet te aanvaarden.

> Bij het wel aanvaarden van de nalatenschap bestaat er de keuze tussen zuiver of beneficiair aanvaarden.

  • Aanvaard je als erfgenaam zuiver, dan word je als erfgenaam verantwoordelijk voor zowel de schulden, als bezittingen van de nalatenschap. Let op: door schuldeisers van de nalatenschap kan jij ook in privé worden aangesproken.
  • Aanvaard je de erfenis onder het voorrecht van een boedelbeschrijving (beneficiair aanvaarden), dan word je ook aansprakelijk voor alle schulden en bezittingen van de nalatenschap. Een belangrijk verschil met het zuiver aanvaarden van de nalatenschap is dat je met deze variant niet met jouw privé vermogen aansprakelijk wordt indien schulden hoger zijn dan bezittingen. Een zeer verstandige keuze dus.

> Het niet aanvaarden van de nalatenschap wordt ook wel het verwerpen van de nalatenschap genoemd.

Besluit je om de nalatenschap te verwerpen, dan ben je geen erfgenaam meer. Dit kan zowel financiële als emotionele redenen hebben. Verwerp je enkel om financiële redenen, dan kan beneficiair aanvaarden ook een goede oplossing zijn. Mogelijk blijken er in de nalatenschap toch nog onverwachte bezittingen te zijn. Zijn er enkel – zoals je mogelijk voorzag – schulden, dan ben jij daarvoor niet met jouw privé vermogen verantwoordelijk.

Let op, je zult zorgvuldig jouw keuze moeten maken: uitgangspunt is dat deze keuze niet kan worden teruggedraaid! Je hebt drie maanden te tijd om jouw keuze te maken. Deze periode wordt het recht van beraad genoemd. Schuldeisers van de nalatenschap mogen in deze periode niet in actie komen (tenzij de overledene al failliet was op het moment van overlijden).

Hoe maak je deze keuze kenbaar?

Het verwerpen of beneficiair aanvaarden van de nalatenschap kan worden gedaan bij de griffie van de rechtbank behorend bij de laatste woonplaats waar erflater is overleden.

Let op: de keuze wordt niet enkel kenbaar door het doen van deze verklaring. Jouw keuze kan ook worden afgeleid uit jouw handelen. Totdat jij je keuze hebt gemaakt: wees voorzichtig met jouw handelingen ten behoeve van de nalatenschap. Denk hierbij aan het leeghalen van de woning van de erflater of het doen van betalingen vanaf de rekening van de erflater. Hieruit kan worden afgeleid dat jij de nalatenschap zuiver hebt aanvaard.

Onduidelijkheid

Het moge duidelijk zijn dat in de praktijk veel onduidelijkheid was wanneer een erfgenaam zich nou als een zuiver aanvaard hebbende erfgenaam gedraagt. Soms werd hierdoor te snel aangenomen dat er sprake was van zuivere aanvaarding, zonder dat de erfgenaam daarop bedacht was.

In mei 2015 heeft de hoogste rechter van Nederland, de Hoge Raad, nog moeten bepalen dat het betalen van een etentje van de rekening van erflater, op de dag van overlijden, niet direct tot de conclusie kan leiden dat de erfgenamen geacht worden de nalatenschap zuiver te hebben aanvaard.

De wetgever heeft aanleiding gezien om meer duidelijkheid te verschaffen wanneer een erfgenaam zich ondubbelzinnig en zonder voorbehoud als een zuiver aanvaard hebbende erfgenaam gedraagt.

Wet bescherming erfgenamen tegen schulden (wet BETS)

Sinds 1 september 2016 is nu in de wet opgenomen dat de erfgenamen, die nog niet hebben verklaard de nalatenschap beneficiair te aanvaarden, geacht worden de nalatenschap zuiver te hebben aanvaard door bijvoorbeeld goederen van de nalatenschap te verkopen of te bezwaren, of op andere wijze deze goederen aan het verhaal van de schuldeisers onttrekt.

De bedoeling van de wet is om erfgenamen wel in staat te stellen om de nalatenschap te beheren, zonder dat zij dan direct worden geacht zuiver te hebben aanvaard. Gaan de handelingen van de erfgenamen verder dan het beheer, dan is er dus wel sprake van zuivere aanvaarding.

Een paar voorbeelden:

> het vestigen van een hypotheek op de woning van erflater is wel het onttrekken van de woning aan verhaal van de schuldeisers > wel zuivere aanvaarding.

> het meenemen van een fotoalbum uit de woning van erflater >  het fotoalbum is geen verhaalsobject en het meenemen daarvan leidt dus niet tot zuivere aanvaarding.

Alhoewel de wet ten doel heeft om duidelijkheid te verschaffen, zal nog per geval discussie kunnen worden gevoerd of de erfgenamen zich hebben gedragen alsof zij de nalatenschap zuiver hebben aanvaard.

Wil je deze discussie als erfgenaam niet: zorg er dan voor dat je de verklaring van beneficiaire aanvaarding uitbrengt. Ga je vervolgens als erfgenaam aan de slag met de nalatenschap, dan kan aan jou geen verwijt meer worden gemaakt.

Herkansing op beneficiaire aanvaarding bij onverwachte schulden

De nieuwe Wet BETS heeft nog een tweede verandering met zich meegebracht: heb je als erfgenaam zuiver aanvaard en word je geconfronteerd met onverwachte schulden: dan mag je alsnog het verzoek aan de kantonrechter doen om beneficiair te aanvaarden.

Deze uitzondering moet wel heel beperkt worden opgevat, het gaat slechts om uitzonderingssituaties. Het moet gaan om een schuld die je als erfgenaam niet kende, maar ook niet behoorde te kennen. Bovendien moet je binnen drie maanden na ontdekking van het bestaan van deze schuld het verzoek bij de kantonrechter indienen.

Het niet kennen van een schuld wordt niet al te snel aangenomen. Van jou als erfgenaam mag worden verwacht dat jij, voordat jij tot aanvaarding van de nalatenschap overgaat, enig onderzoek doet in de administratie van erflater. Van hypotheekschulden, debetsaldi van de rekening-courant, onbetaalde schulden en belastingschulden wordt de bekendheid verondersteld.

Wat is dan wel een onverwachte schuld? Een onverwachte vordering tot vergoeding van schade uit hoofde van onrechtmatig handelen door erflater tijdens diens leven.

Al met al blijft het gewoonweg verstandig om een nalatenschap beneficiair te aanvaarden. Mocht de nalatenschap een positief saldo hebben, dan deel je hierin mee. Als de schulden hoger zijn dan de baten, dan kan jij als erfgenaam hiervoor niet met jouw privé vermogen worden aangesproken. Dit blijft, met of zonder de Wet BETS, hetzelfde.